Op de Vlaamse kust staan vijf grote vuurtorens: Heist (gebouwd 1907, buiten gebruik sinds
1983), Blankenberge, Oostende en Nieuwpoorten Zeebrugge Daarnaast zijn er twee kleine vuurtorens: de
kleine lichtopstand of het lage licht van Heist (buiten gebruik) en het vuurtorentje op de kop
van de vroegere havendam of môle van Zeebrugge. De beide Heistse vuurtorens en het
vuurtorentje op de môle zijn al als monument beschermd. Voor de vuurtoren van
Blankenberge is de beschermingsprocedure lopende. Onlangs startte minister Paul Van Grembergen nu ook de beschermingsprocedure voor de vuurtorens van Oostende en Nieuwpoort.
In Nieuwpoort heeft de oudste vuurtoren van de Vlaamse kust gestaan: de ‘grote vierboete’
op de linkeroever van de IJzermonding werd in 1284 gebouwd en in 1367 herbouwd. Hij had
in de 19e eeuw al het statuut van monument, maar werd in 1914 door de Belgische artillerie
opgeblazen omdat hij een richtpunt vormde voor de oprukkende Duitse artillerie. De
funderingen ervan werden enkele jaren geleden als monument beschermd. De huidige vuurtoren van Nieuwpoort op de rechteroever dateert uit 1949, maar hij heeft op diezelfde
plaats twee voorgangers gehad. De eerste dateerde uit 1883 en werd onherstelbaar
beschadigd tijdens de Eerste Wereldoorlog. In 1923-1926 verrees een nieuwe toren. Die werd
op zijn beurt vernield tijdens de Tweede Wereldoorlog. Naar het model van de toren uit 1923-
1926 werd na de oorlog de huidige opgetrokken, nu weliswaar in beton i.p.v. in steen. Het
betreft een cilindrische constructie, met binnenin een ijzeren spiltrap van 155 treden. De
lichtinstallatie dateert nog uit 1923-1926. Deze uitrusting was namelijk in 1940 naar Parijs
overgebracht en overleefde aldus de vernieling in 1944. Zij werkte oorspronkelijk op gas en
werd naderhand op elektriciteit omgebouwd. Met zijn rood-witte beschildering en zijn typische
silhouet is de toren een uniek baken in de Nieuwpoortse duinen.
De vuurtoren van Oostende – algemeen bekend onder de naam Lange Nelle – is de
hoogste en de krachtigste van de Belgische kust. Oostende beschikte sinds 1771 over een
vuurtoren, maar die oudste vuurtoren stond op de dijk ter hoogte van het huidige
zeeliedenmonument. Door het bebouwen van de zeedijk was hij vanaf het midden van de 19e
eeuw vanuit het westen niet meer zichtbaar. In 1861 diende noodgedwongen een nieuwe
vuurtoren op de oosteroever gebouwd te worden. Deze werd vernield tijdens de Eerste
Wereldoorlog, net zoals zijn opvolger uit 1926, die de Tweede Wereldoorlog niet overleefde.
De derde vuurtoren op die plaats is de Lange Nelle, die in 1949 in dienst genomen werd. Het
is een functionele doch sierlijke cilindervormige betonnen toren op achtzijdige voet. De hoogte
bedraagt 57,50 meter. De witte beschildering met blauwe golvende banden dateert uit 1994
en is een ontwerp van I. Van Isacker. Delen van de vooroorlogse technische uitrusting werden
in de nieuwe toren hergebruikt. Tot 1953 werd met een acetyleenlamp gewerkt, en in dat jaar
werd overgeschakeld op elektriciteit. Lange Nelle vormt het symbool bij uitstek van de stad
Oostende.
Gespot op woensdag 8 augustus 2007
Gespot op woensdag 8 augustus 2007
Gespot op woensdag 8 augustus 2007
De meeste vissersplaatsen aan onze Vlaamse kust hadden reeds in de middeleeuwen hun vierboete of vuurtoren die diende als oriëntatiepunt voor de vissers. De oudste informatie over de Blankenbergse vuurtoren dateert uit het begin van de 14de eeuw.
Vroeger diende men de benaming "vuur-toren" letterlijk te nemen: vaak waren het eenvoudige bakstenen constructies op een duin met daarin een stenen zolder en rooster waarop stro en, vanaf de 18de eeuw, ook steenkool verbrand werd zodat de vissers op zee de weg naar huis konden vinden. Met de aanleg van de Blankenbergse schuilhaven werd een nieuwe vuurtoren gebouwd die in 1872 werd ingehuldigd. De Duitsers dynamiteerden dit bouwwerk in 1944. De huidige betonnen vuurtoren dateert van na W.O. II (195O).
Deze vuurtoren bevatte ondermeer een leef- en kantoorruimte voor de vuurtorenwachter en zijn gezin. De stijl herinnert aan het interbellum. Tegenwoordig wordt de vuurtoren volautomatisch bediend en wordt deze niet meer bewoond. De Blankenbergse vuurtoren is de enige vuurtoren aan de Vlaamse kust die voor het publiek toegankelijk is. Onder begeleiding kan men het lichthuis bezoeken. Vanop de verdieping daaronder, op ongeveer 30 meter hoogte, heeft men een magnifiek uitzicht op zee, duinen en polders.
bron: Maritiem Erfgoed Blankenberge
In Heist vind je ook cultureel erfgoed. Neem eens een kijkje bij het ‘Hoog licht’ dat in de vuurtorenweiden pronkt. Het zou de eerste Belgische vuurtoren geweest zijn die volledig uit beton werd geconstrueerd en zelfs één van de allereerste volledig betonnen constructies in ons land. Hij dateert van 1907. In 1975 werd deze toren geklasseerd als industrieel-archeologisch monument en in 2005 in de oorspronkelijke toestand gerestaureerd. De basisschool ‘De vuurtoren’ nam het peterschap voor de vuurtoren op. De leerlingen oefenen sociale controle uit bij de instandhouding van de vuurtoren en helpen bij het bewaren van de historische betekenis ervan.
Hoog licht
Gespot op 26 augustus 2007
Gespot op 26 augustus 2007
Het “Laag licht” en het “Hoog licht” van Heist
De lichtenlijn van Heist, gebouwd in 1905-1907 en bestaande uit een “Hoog-” en een “Laag Licht”, raakte na de uitbouw van de voorhaven van Zeebrugge zijn functie kwijt. Terwijl het “Laag Licht” verkommerde in de schaduw van de zeedijkbebouwing, wachtte het Hoog Licht een jammerlijk verval. Nochtans was het “Hoog Licht” een pronkstuk, het was immers de allereerste volledige betonconstructie in het land. De toren was 30,5 m hoog en verfraaid met Jugendstilelementen en baksteenmotieven. In het “Hoog Licht” brandde bestendig een helder wit licht dat tot 11 mijl uit de kust zichtbaar was.
In 1975 werd het “Hoog Licht” dan toch geklasseerd als industrieel archeologisch monument. Het werd bij KB van 8 september 1981 wettelijk beschermd.
